Onze gast van vanavond, Bert Verlinden, komt uit Leusden en is in 2008 begonnen met filmen (“toen dat in HD mogelijk werd”). Sinds 1972 was hij bezig met dia’s (met meerdere projectoren tegelijk plus geluid). Bert is lid van Videoclub De Eemfilmers in Amersfoort en actief lid van videobewerkers.nl. Vanavond komt hij bij ons praten over AI en het maken van films. Hij begint met de disclaimer dat hij geen (financieel) belang heeft bij de programma’s waar hij vanavond over praat. En dat hij tot op het laatst bezig is geweest met de voorbereiding van deze presentatie, omdat alles op het gebeid van AI zo snel verandert, dat wat gisteren gold vandaag al weer achterhaald kan zijn.
Voor de pauze gaat Bert in op de vraag “Wat is AI”, na de pauze op “Hoe kunnen we als filmmakers AI gebruiken”, met daarin voorbeelden uit DaVinciResolve. Als afsluiting gaan we een filmscript voor een één-minuutfilm door AI laten maken.
Het eerste deel begint met een aantal stellingen:
– Door AI-gebruik word(t) je dommer
Nee, vindt de meerderheid van de zaal; hooguit luier.
En de (t) bewijst (wellicht) dat de presentatie niet door AI geschreven is…
– AI is een zegen voor de mensheid
Ja, is de collectieve opinie van de aanwezigen; maar er is wel risico op misbruik.
– AI is gebaseerd op diefstal
Ja, vindt iedereen: AI wordt getraind met ‘gestolen’ data.
– AI kan beter dan de mens problemen oplossen
Ja, waarschijnlijk wel, denken de meesten.
Bert spiegelt de opkomst van AI aan die van internet, begin jaren 90. Ook toen vroegen mensen zich af wat je eraan zou hebben en waren ze bang dat het banen ging kosten. Angst voor AI zal dus waarschijnlijk ook ongegrond blijken.
AI werkt volgens een set instructies om problemen op te lossen, een algoritme. Algoritmes bestaan al veel langer: de beslisboom die een huisarts volgt is daarvan een goed voorbeeld. Maar AI-systemen zijn meer: ze kunnen ook taken uitvoeren waarvoor normaal menselijke intelligentie nodig is. Als je AI-kennis omzet naar een programma, bijvoorbeeld een tool in DaVinciResolve om geluid aan te passen, of Text-to-Speech in MSWord, is het eigenlijk meer ‘machine learning’ dan AI.
Zo waren de eerste schaakcomputers geen AI: ze bevatten gewoon 300.000 schaakpartijen en kozen hun zetten daaruit. Deep Mind, meer een neural network, waarmee de wereldkampioen Go werd verslagen is wel AI. Deep Mind, later overgenomen door Google, speelde bijvoorbeeld een hoofdrol bij onderzoek rond de vouwing van eiwitten (Nobelprijs Chemie in 2024).
In de basis is AI een taalmodel, getraind met gigantische hoeveelheden data, op grote centrale servers. Daarbij wordt er veel illegaal gebruik van data gemaakt; zo heeft Adobe de filmpjes van gebruikers gebruikt om z’n AI te trainen. En schrijft Meta in de kleine lettertjes dat ze ‘gerechtvaardigde belangen’ hebben om jouw data te gebruiken bij het trainen van hun AI.
De belangrijkste kenmerken van AI zijn: het heeft geen geweten, is behaagziek (je krijgt vooral gewenste dingen te horen; je vraag is altijd ‘’erg goed”), alomvattend en ‘hallucineert’ als het iets niet precies weet.
In de piramide waarin ‘data’ de onderste laag is en de tweede laag ‘informatie’ is ‘kennis’ de derde laag en ‘wijsheid’ de top. Tot op de dag van vandaag is ‘wijsheid’ het verschil tussen mens en AI.
Bert vertelt een amusante anekdote, waarin hij zijn Persoonlijke AI-assistent (die zelfstandig taken op zijn PC kan verrichten) vroeg om een bos bloemen voor de verjaardag van zijn vrouw te bestellen en een tafel in een restaurant te reserveren. De bos bloemen kostte €75; de laatste keer dat Bert bloemen had besteld had hij (voor dat bedrag) vijf bossen besteld voor vijf personen; klaarblijkelijk ‘dacht’ de AI dat zijn budget dus €75 was. En het restaurant was hetzelfde waar hij twee weken tevoren had gegeten.
Huidige aanbieders van AI taalmodellen zijn:
– ChatGPT (Open AI, USA); van een gratis versie tot een pro-versie voor €230 per maand;
– Gemini (Google, USA); met Deep Mind; op dit moment de beste, volgens Bert;
– Siri (Apple en Google, USA)
– Copilot (Microsoft, USA); gebruikt Open AI
– Grok (X, USA); “het riool van Open AI”
– Deepseek (China); “kijkt China mee?”
– Le Chat (Frankrijk)
Om een AI-model (taal of plaatjes) iets te laten maken moet je een ‘prompt’ invoeren; hoe gedetailleerder, hoe beter het resultaat. Dat kan best ingewikkeld worden (zoals de prompt om een bijzonder hamburgerplaatje te maken); je kan ook AI vragen een verhaaltje te schrijven en dat als prompt gebruiken.
Wat betreft de auteursrechten: AI zal gebruiken wat jij inlevert, ook bij anderen; bij commercieel gebruik van het resultaat blijken de rechten bij de AI-aanbieder te liggen. Jouw ‘gebruiksrecht’ hangt af van wat voor soort abonnement je hebt.
“Ze zullen zorgen zoveel mogelijk aan je te verdienen”, aldus Bert.
Tijdens de pauze horen we muziek van The Velvet Sundown , een AI-band waarvan vorig jaar drie albums op Spotify zijn uitgebracht.
AI bij het maken van films
– ondersteunt je keuzes
– maakt dingen makkelijker en leesbaarder
– maakt dingen mogelijk
– wijst je op eerder bedachte ideeën
AI helpt bij het maken van een script, beelden (alhoewel het Bert niet gelukt is AI een plaatje te laten maken van een bepaald soort Romaans raam), bij de montage, bij de effecten, bij de kleurbewerking (“maar er is nog veel te winnen”) en bij de administratie (maar toen Bert AI vroeg om de rapporten van drie NOVA-juryleden samen te vatten in één document ging dat niet goed).
Montageprogramma’s gaan steeds meer AI bevatten, maar bijvoorbeeld in DaVinciResolve alleen in de betaalde versie (€320); de Adobe Creative Suite kost zo’n €960 per jaar, Final Cut Pro €130 per jaar.
Er zijn ondertussen ook aanbieders die op basis van een prompt een videoclip(je) kunnen maken, meestal maar van enkele secondes. Een voorbeeld is Open Art AI ($28 per maand). Bert laat een geslaagd filmpje zien van een paar seconden, dat hij heeft laten genereren van water en een put in een lege straat in New York. Daarna volgen nog een paar voorbeelden van door AI gemaakte clipjes.
Andere voorbeelden van aanbieders zijn Sora en Nano Banano. Meestal heb je een abonnement nodig en betaal je ook nog met credits voor elke seconde gegenereerde video. Er zijn ook aanbieders van (gratis) programma’s voor op je eigen PC (zoals Diffusion Bee en Pinokio), maar het resultaat op Berts computer was “helemaal niks”, zoals hij zegt.
Speciale aanbieders op het gebied van geluid zijn ElevenLabs AI (€150 per jaar; kunstmatige stemmen), Audiio (€72 per jaar; muziek), Natural Reader (gratis; stemmen klonen) en Linkmatch AI (kan liedje maken dat lijkt op een origineel, dat je vervolgens ‘rechtenvrij’ kan gebruiken).
Voor wat betreft kleurbewerking is er Colorlab AI (€600 per jaar), dat automatisch kleurbewerking kan doen op je geüploade clip.
Ook Final Cut Pro bevat AI-tools, zoals ‘Autocolor’ voor kleurbewerking, ‘Magic Mask’ (isoleren van objecten van achtergronden), ‘Subtitles’ (genereert ondertitels op basis van gesproken tekst), ‘Music Beat’ (helpt bij monteren op het ritme van de muziek) en het doorzoeken van clips op tekst.
Bert behandelt vervolgens een flink deel van de AI-tools in DaVinciResolve, door ze live in de editor te laten zien, zoals ‘Create subtitles from audio’, ‘Audio transcription’ en ‘Voice isolation’ (met erg indrukwekkend resultaat). Ook laat hij een filmpje zien, waar hij, voor het effect, in een passage de gitaar uit de muziek (van Fungus uit Vlaardingen met Louis Debij op drums, “de beste drummer ooit”, volgens Bert) heeft verwijderd en de drums harder gemaakt. ‘Music Beats’ geeft de maten aan in de muziek, waardoor je makkelijk muziek op de maat kan inkorten. Met ‘Voice convert’ kan je een andere stem kiezen om de tekst te spreken. Met ‘Remix’ kan je van een geluidsspoor elk element identificeren en op een apart spoor laten zetten, zodat je zelf een nieuwe mix kan maken. Op het gebied van kleur zijn er ‘Autograde’ en ‘Autobalance’ met prachtige resultaten op Bert eerste filmpje uit 2008. Middels ‘Magic Mask’ kan je elementen in beeld vervangen/veranderen/toevoegen en/of de belichting veranderen.
Aan het eind van de avond laat Bert iemand uit de zaal (André) met ChatGPT een script schrijven voor een één-minuutfilm op basis van wat kenmerken (het moet een beeldgrap zijn met twee mensen, niet te braaf). Daaruit komt inderdaad een heel behoorlijk resultaat. Jos laat ook ChatGTP werken en dat blijkt een totaal ander script op te leveren.
Conclusies: AI gaat ons veel brengen op het gebied van scripts en teksten, animaties, kunstmatige stemmen en dergelijke. Het zal via machine learning de editors slimmer maken.
André bedankt Bert voor een uitermate boeiende en leerzame avond, waar de aanwezigen zich, middels een stevig applaus, bij aansluiten.
Ruud Smeenk