¡Vivan las Antipodas!

We leren op de filmclub veel over camera bewegingen en niet 'over de as' gaan. Pan, tilt en zoom mogen bij velen bekend worden verondersteld. Maar er zijn meer camerabewegingen, zoals bijvoorbeeld een roll. En deze wordt (nog) niet zo veel gebruikt.

De documentaire film ¡Vivan las Antipodas! (vertaling: ‘Leve de tegenvoeters!’) uit 2012 van Victor Kossakovsky gaat over tegenvoeters. Dat zijn de mensen die precies aan de andere kant van de aarde wonen. Vanuit hun standpunt gezien lopen deze mensen dus ondersteboven ten opzichte van elkaar. Het zal daarom ook een bewuste keuze van de filmmaker zijn geweest om de filmtitel van Spaanse uitroeptekens te voorzien, dat wil zeggen dat de geschreven uitroep ook begint met een omgekeerd uitroepteken. Bovendien bevinden drie van de acht filmlocaties zich in Spaanstalige landen.

Zo gaat het ook in de film. Om het ondersteboven lopen van tegenvoeters te accentueren worden de beelden in de film regelmatig omgekeerd. De filmmaker geeft daarmee dus letterlijk een draai aan zijn camera. De beelden van zo’n roll beweging worden in de film vooral gebruikt om de overgang naar een scene aan de andere kant van de wereld aan te kondigen.

In een scene rijden we met het beeld ondersteboven over een drukke verkeersweg in een stad. De camera stond in een roll mechaniek opgesteld op de achterbak van een pick-up truck. Het moment dat de camera een betonmixer met een draaiende betonmolen passeert, het toeval werkt ook mee, wordt door de cameraman gebruikt om ook de camera zijn roll-beweging over de kijkas te laten maken. Het resulteert in beelden waarin de wereld weer rechtop wordt gezet.

In een andere scene waarin een oude pick-up truck van een pontje rijdt passeert deze onder de camera door, waarbij de camera de auto volgt door een roll om een as haaks op de kijkas. De camera gemonteerd op een crane duikelt als het ware voorover. Het gevolg is hier dat de auto ondersteboven het beeld uit rijdt.

Deze twee scenes zijn opgenomen in de trailer van deze film. Zie: http://idfa.muvies.com/reviews/3756--vivan-las-antipodas-

In de film worden vier paren van geografische tegenpolen op aarde onder de loupe genomen, waardoor de filmmaker het beeld soms ook een kwartslag draait. De beelden laten de overeenkomsten en tegenstellingen zien tussen deze plekken. Daarbij wordt vooral het landschap prachtig in beeld gebracht. Het is de moeite waard om deze documentaire ook eens in zijn geheel te gaan bekijken.

Het is niet zo dat nu iedereen zijn camera zo maar ondersteboven moet zetten tijdens het filmen. Het moet natuurlijk wel met een bedoeling gebeuren. Maar als we bijvoorbeeld een reisfilm maken waarbij we echt naar de andere zijde van de wereld reizen zou het zomaar een verassend effect kunnen hebben aan het begin of einde van de film.

Nico Schwering

lvsl logo kleinLVSL clubavonden worden gehouden in: 
Buurtcentrum “Vogelvlucht”
Boshuizerlaan 5
2321 SG Leiden ZW. (Naast 5 meihal)